Tingkatan Bahasa Madura | Onḍhâgghâ Bhâsa Madhurâ

Tingkatan Bahasa Madura | Onḍhâgghâ Bhâsa Madhurâ merupakan Materi Pembelajaran Bahasa Madura mengupas tuntas mengenai tingkatan bahasa yang ada dalam masyarakat Madura – Sangkolan.com.

baca juga : Twibbon IPNU IPPNU Idul Adha 1442 H Tahun 2021

Onḍhâgghâ Bhâsa Madhurâ masuk ke PANGAJHÂRÂN 1, Tèma: Tatakrama, Onḍhâgghâ Bhâsa, Lalampa’an 1.

Indikator pada pembelajaran ini adalah Indikator 3.1.1 Menjelaskan onḍhâgghâ bhâsa / ondagga basa / ondegge besa.

baca juga : Unsur Kebahasaan Puisi Madura, Majas Puisi Madura

Tingkatan Bahasa Madura Onḍhâgghâ Bhâsa Madhurâ
Tingkatan Bahasa Madura Onḍhâgghâ Bhâsa Madhurâ

baca juga : Contoh Puisi Bahasa Madura, Puisi Kona dan Puisi Anyar

Orèng Madhurâ kodhuna ngaghungè tatakrama sè saè, sè sorop/ cocok sareng aḍhât parnata kona sè ampon èbhâḍhi sareng bânga seppona bhâdhân kaulâ sareng panjhennengngan. Panjhennengngan kodhuna ngaghâli kadhi ponapa caraèpon ngormadhi ḍâ’ sè langkong seppo, akadhi ghuru, rèng seppo, majhâḍi’, kaè otabâ nyaè, juju’, kaka’, embhuk, jhughân ngarghâi ka sè langkong anom/ ngoḍâ, kadhi ponapa caraèpon nyabis/ atamoy ka dhâlemma orèng, sareng salaènnèpon. Jhughân panjhennengngan kodhuna ngaghâli manabi alomampa è jhâlân otâbâ Ièbât è compo’na orèng parjughâna mator pangapora, mator Ièbâdhâ manabi orèng sè ampon cè’ kennalla, manabi apangghi sareng ghuru asalaman, manabi alomampa è pèngghir jhâlân bâḍâ orèng kodhu ngenḍep, ḍâ’ rèng seppo tor ghuru ta’ kèngèng calonga’, kodhuna ngèrèng ponapa papakonna.

Salaèn sè ampon èjhârbâ’âghi è attas, orèng Madhurâ èsambhât ghâḍhuwân tatakrama sè saè, sala sèttongnga èyabâs ḍâri bhâsana. Manabi bâḍâ orèng otabâ na’kana’ sè tor-mator ḍâ’ rèng towa otabâ sè langkong seppo è nya’-bânnya’na orèng mapas/ ta’ abhâsa otabâ abhâsa nangèng sala, tanto na’-kana’ kasebbhut èkoca’ na’-kana’ sè cangkolang, ta’ anḍhâp asor tor ta’ ghâḍhuwân tatakrama, jhughân tanto rèng-orèng sè bâḍâ è kennengngan kasebbhut pâḍâ arasanan sambi bi-nyebbi/ Iè-nyalè. Sabhâlikkèpon, manabi bâḍâ na’-kana’ sè tor-mator ḍâ’ ka sè langkong seppo bhâsana lerres, tanto rèng-orèng paḍâ arasanan, “Bhâ’ ana’na sapa rowa yâ, tèngka lakona cè’ anḍhâp asorra sarta bhâsana cè’ alossa”. Mèla ḍâri ka’ḍinto, ampon jhârna’, jhâ’ bhâsa Madhurâ ka’ḍinto aghuna mènangka tatakrama otabâ ahlak.

Macemma Onḍhâgghâ Bhâsa (macam tingkatan bahasa Madura)

Sadhâjâ bhâsa ḍâèrah saè bhâsa Jhâbâ, bhâsa Sonḍhâ, bhâsa Bhâli sareng salaènnepon bâḍâ onḍhâghânnèpon. Ponapa polè Bhâsa Madhurâ sè kabilâng saè. Parlo èkaghâli pasèra’a bisaos saè para ghuru kong-langkong sadhâjâ rèd-mored parkara onḍhâgghâ bhâsa ka’ḍinto kodhu èpasekken ongghu, parlo èyajhâri sadhâjâ macemmèpon nyopprè ta’ kalèro anghhuyânnèpon.

Tingkatan Bahasa Madura ada 3 macam, yaitu :

  1. Bhâsa manḍhâp/kasar (enjâ’ iyâ)
  2. Bhâsa tengnga’an (engghi enten)
  3. Bhâsa alos (ènghi bhunten)

Macemma onḍhâgghâ bhâsa bâḍâ 3 macem, èngghi ka’ḍinto:

1.Onḍhâk anḍhâp (Bhâsa enjâ’ iyâ)

Onḍhâk anḍhâp èghuna’aghi ḍâri sè langkong seppo ḍâ’ ka sè langkong anom. Ompamaèpon ghuru ka morèddhâ, kyaè ka santrèna, lora ka kabulâna, rèng seppo ka majhâḍi’, kaè, juju’ ka na’ potona. Bhâsa enjâ’ iyâ jhughân èghuna’aghi satarètanan, otabâ sakanca’an sè samè roco, bân laèn samacemma.
Contowèpon:
Sèngko’ ghi’ ngakana.
Bâ’na ta’ mellèya cao?.
Mara amaèn ka bengko.

2. Onḍhâk tengnga (Bhâsa engghi enten)

Onḍhâk tengnga èghuna’aghi orèng sè omorra ḍhit-ènḍhit/ saomoran, otabâ sè aseppowan ka sè ngoḍâ’ân manabi ta’ roco, biyasaèpon manabi bâḍâ rèng sè aseppowan abhâsa ka sè ngoḍâ’ân ka’ḍinto mènangka ngarghâi. Ompamaèpon sakanca’an sè samè roco, mattowa ḍâ’ mantona, raka ka rajina, bân laèn samacemma.
Contowèpon:
Bâjâ napè dhika sè ngonè’ana nangghâlâna ka pamanna?
Bulâ bhuru tao jhâ’ dhika pon ghâḍhuwân motor.

3. Onḍhâk tèngghi (Bhâsa èngghi bhunten)

Onḍhâk tèngghi èghuna’aghi ḍâri orèng sè omorra langkong anom ḍâ’ sè langkong seppo. Ompamaèpon ana’ ḍâ’ rèng seppona, ponakan ḍâ’ majhâdi’na, alè’ ḍâ’ kaka’na/ emmagghâ/ embhugghâ, kompoy ḍâ’ kaèna/ nyaèna, pèyo’ ḍâ’ juju’na, manto ḍâ’ mattowana, raji ḍâ’ rakana, morèd ḍâ’ ghuruna, santrè ḍâ’ kyaèna, rèng seppo samè rèng seppo, rèng aghung samè orèng aghung, orèng sè bhuru kennal, bân salaènna.
Contowèpon:
Kaulâ ghi’ nedḍhâ’â.
Panjhennengngan bhubhâr pokol saponapa sè ngoladhi tabbhuwân?

Èyatorè oladhi pan-saponapan conto è bâbâ ka’ḍinto!

Onḍhâk AndhâpOnḍhâk Tengnga’anOnḍhâk Tèngghi
ngakanneḍḍhâaḍhâ’âr
èntarèntarmèyos
ngèdingmèrengmèyarsa
mellèngobângèmonḍhut
manḍimanḍiasèram
bengkocompo’dhâlem, kalongghuwân
ngèbâabhâktaabhâkta
acacamatoraḍhâbu
ngabâsnèngalèngoladhi
kalowarkalowarmèjhil
acacamatoraḍhâbu
atanyaatanyamarèksanè
maso’maso’malebbhet
èsoroèsoroèpakon
èyolokèyolokèdhikanè
èghighirièghighirièdhukanè
amaènnyabisalongghu
molèpalèmanbhubhâr
anḍi’ghâḍhuwânngaghungè
akemmèabhânyoasennè
ngajhârngajhârmolang / morok

Materi Selengkapnya Klik Ondhaggha Bhasa Madhura

Setelah mempelajari materi Tingkatan Bahasa Madura | Onḍhâgghâ Bhâsa Madhurâ di atas, silahkan lakukan Absensi melalui google formulir di bawah ini, isi dengan lengkap dan upload project yang sudah diumumkan di Grup WhatsApp.

Link Absensi dan Submit Project

Artikel ini sudah pernah tayang di serbaserbiilmu.com :  Tingkatan Bahasa Madura (serbaserbiilmu.com)

baca juga : Cara Membuat Twibbon Yang Menarik